Nederland heeft twee inburgeringswetten naast elkaar. Welke voor jou geldt, bepaalt wie je helpt, welke route je volgt en welk taalniveau je moet halen.
In het kort
Eén datum bepaalt alles
Werd je vóór 1 januari 2022 inburgeringsplichtig? Dan geldt de Wet inburgering 2013. Werd je het op of na die dag? Dan de Wet inburgering 2021. Die startdatum staat in je brief van DUO.
Let op: de wet heet 2021, maar ging pas in op 1 januari 2022. Veel websites halen dat door elkaar. Kijk dus naar de datum in je brief, niet naar de naam van de wet.
Wet inburgering 2013
Je werd vóór 1 januari 2022 inburgeringsplichtig.
Wet inburgering 2021
Je werd op of na 1 januari 2022 inburgeringsplichtig. Dit geldt voor bijna iedereen die nu begint.
Plichtig op of na 1 januari 2022
Wie helpt jou
De gemeente. Je krijgt een gesprek en een persoonlijk plan: je PIP.
Taalniveau
B1. In de Z-route is het doel A1.
Wat je doet
Je leerroute afmaken, plus KNM, MAP en PVT.
Hoeveel tijd
3 jaar, vanaf de dag na de datum van je PIP.
Waar zie je het
Mijn Inburgering en je PIP.
Plichtig vóór 1 januari 2022
Wie helpt jou
Je regelt het zelf. Je kiest zelf een cursus, of je leert zelfstandig.
Taalniveau
A2 of hoger.
Wat je doet
Lezen, Luisteren, Schrijven, Spreken en KNM, plus ONA. Werd je plichtig vanaf 1 oktober 2017, dan ook PVT.
Hoeveel tijd
Je einddatum staat in je brief van DUO.
Waar zie je het
Mijn Inburgering.
De Wet inburgering 2021 is in werking getreden op 1 januari 2022. Wie daarvóór inburgeringsplichtig werd, blijft onder de Wet inburgering 2013 vallen.
Bron: Rijksoverheid — Nieuwe Wet inburgering — geraadpleegd 20-08-2026
De rest van deze pagina gaat over de Wet inburgering 2021. Die geldt voor bijna iedereen die nu begint.
Amber van der Zalm · NT2-docent
Brief kwijt? Log in op Mijn Inburgering met je DigiD. Daar zie je in één scherm welke wet, welke route en welke examens voor jou gelden. Ik begin elk intakegesprek met dat scherm — het scheelt een half uur raden.
Onder de Wet 2021 volg je één van drie routes. Je kiest hem niet zelf: de gemeente bepaalt welke route bij je past, op basis van de brede intake en de leerbaarheidstoets. In je PIP staat welke het is geworden.
Voor wie
De meeste inburgeraars. Dit is de standaardroute.
Wat je doet
Nederlands leren tot B1, plus KNM, MAP en PVT.
Hoe je afsluit
Examens bij DUO.
Makkelijker mogelijk?
Ja — afschalen naar A2 kan, onder voorwaarden.
Voor wie
Je wilt naar het mbo, hbo of de universiteit. Vooral jongeren, maar er is geen leeftijdsgrens.
Wat je doet
Een taalschakeltraject: Nederlands, KNM, PVT en leren studeren.
Hoe je afsluit
Examens bij DUO, en daarna door naar je opleiding.
Makkelijker mogelijk?
Nee.
Voor wie
Leren gaat moeilijk. De B1-route en de onderwijsroute zijn te zwaar.
Wat je doet
Minimaal 800 uur cursus: Nederlands en KNM samen. Ben je asielstatushouder, dan komen daar 800 uur meedoen en activering bij.
Hoe je afsluit
Een eindgesprek bij de gemeente. Geen KNM-examen.
Makkelijker mogelijk?
Niet van toepassing. Haal je toch A2? Dan mag je alsnog examen doen.
In de Z-route gelden voor asielstatushouders 800 cursusuren (Nederlands en KNM samen) plus 800 uur participatie en een eindgesprek; voor gezinsmigranten en overige migranten gelden de 800 cursusuren en het eindgesprek, zonder de 800 participatie-uren. MAP hoort bij de B1-route en de Z-route, de onderwijsroute is ervan uitgezonderd; PVT is in alle drie de routes verplicht.
Bronnen: Besluit inburgering 2021, artikel 3.14 · Wet inburgering 2021, artikel 8 — geraadpleegd 20-08-2026
Lukt B1 echt niet? Dan mag je in de B1-route je taalexamens op A2 doen. In de onderwijsroute kan dat niet.
Er zijn twee voorwaarden
Let op
Afschalen naar A2 kan alleen in de B1-route, na ten minste 600 uur taalles bij een taalschool met keurmerk en bij aantoonbaar voldoende inspanning. De gemeente controleert dit.
Bron: Besluit inburgering 2021, artikel 5.5 — geraadpleegd 20-08-2026
Twijfel je tussen B1 en A2?Doe een gratis A2-oefenexamen en kijk wat je nu al haalt. Tien vragen, met uitleg.
Gratis oefenexamenOnder de Wet 2021 heb je 3 jaar. Die termijn begint niet bij je brief en niet bij je eerste les, maar op de dag ná de datum die op je PIP staat.
In deze drie jaar moet alles klaar zijn: je leerroute, KNM, MAP en PVT. In bepaalde situaties — ziekte, een bevalling, eerst leren lezen en schrijven — kun je extra tijd krijgen. Dat kan maar één keer per periode.
De inburgeringstermijn is 3 jaar en begint op de dag na de dagtekening van het PIP. Wordt je PIP later herzien, dan verschuift die startdatum niet.
Bron: Wet inburgering 2021, artikel 11 — geraadpleegd 20-08-2026
Van de brief van DUO tot je diploma: wat er gebeurt, in welke volgorde, en welke termijnen erbij horen.
Wie betaalt je cursus, wat kost een examen, en wanneer zijn je eerste twee pogingen gratis.
Dat hangt af van de datum waarop je inburgeringsplichtig werd. Was dat vóór 1 januari 2022, dan geldt de Wet 2013. Was het op of na die dag, dan de Wet 2021. Je startdatum staat in de brief van DUO en in Mijn Inburgering.
Nee. De gemeente bepaalt je leerroute op basis van de brede intake en de leerbaarheidstoets, en legt die vast in je PIP. Ben je het er niet mee eens, dan kun je bezwaar maken; in de brief bij je PIP staat hoe dat gaat.
Alleen in de B1-route, en alleen als je minstens 600 uur les hebt gehad bij een school met een keurmerk en je aantoonbaar je best hebt gedaan. De gemeente beslist. Alleen de vier taalexamens gaan dan naar A2 — KNM verandert niet.
Meestal niet. De Z-route sluit je af met een eindgesprek bij de gemeente, en er is geen KNM-examen. Haal je tijdens de route toch het niveau A2, dan mag je alsnog examen doen bij DUO en een diploma aanvragen.
Op de dag na de dagtekening van je PIP — dus niet bij de brief van DUO en niet bij je eerste les. Wordt je PIP later herzien, dan schuift die startdatum niet mee.
Gecontroleerd door Amber van der Zalm, NT2-gecertificeerd docent — 20 augustus 2026