Drie jaar klinkt als veel tijd. Maar tussen aanmelden en uitslag zitten maanden, en die tellen mee. Hier staat hoe je termijn echt werkt — en wat er gebeurt als het niet lukt.
In het kort
Ben je asielstatushouder? Dan kun je geen boete krijgen.
De Raad van State — de hoogste bestuursrechter van Nederland — bepaalde op 9 juli 2025 dat asielstatushouders geen boete mogen krijgen omdat ze te laat inburgeren. DUO mag hun ook de lening niet terugvorderen. Je hoeft hiervoor zelf niets te doen.
DUO had de boetes en terugvorderingen voor deze groep al in februari 2025 gepauzeerd, na een uitspraak van het Europese Hof van Justitie. De uitspraak van de Raad van State maakte dat definitief.
De Raad van State oordeelde op 9 juli 2025 dat asielstatushouders geen boete mogen krijgen wegens te laat inburgeren en dat hun lening niet mag worden teruggevorderd; DUO had die boetes en terugvorderingen in februari 2025 al gepauzeerd. Op de eigen pagina van DUO staat: "Asielstatushouders krijgen nooit een boete."
Bronnen: Rijksoverheid — Uitspraak Raad van State · inburgeren.nl — Boete — geraadpleegd 23-08-2026
Amber van der Zalm · NT2-docent
Ik merk dat deze angst bij veel cursisten alles overheerst, ook al is hij voor een groot deel van hen niet meer terecht. Weet je niet zeker in welke groep je zit? Kijk in je brief van DUO of vraag het aan je klantmanager bij de gemeente. Dat is één vraag, en hij kan je maanden stress schelen.
Onder de Wet inburgering 2021 heb je drie jaar. Maar de startdatum is preciezer dan mensen denken: de termijn begint op de dag na de dagtekening van je eerste PIP — het persoonlijk plan dat de gemeente met je maakt.
Twee dingen die daaruit volgen:
De inburgeringstermijn bedraagt drie jaar en vangt aan met ingang van de dag na de dagtekening van het eerste persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP). Een herziening van het PIP verschuift die startdatum niet.
Bron: Wet inburgering 2021, artikel 11 — geraadpleegd 23-08-2026
Burger je in onder de Wet inburgering 2013? Dan gelden andere regels en een andere startdatum. Wat voor jou geldt, staat in de brief van DUO en in Mijn Inburgering. Ga niet af op wat een kennis met een ander bouwjaar aan zijn verblijfsvergunning heeft meegemaakt.
Dit is waar mensen in de knel komen, en het is bijna nooit omdat ze te lang deden over het leren. Het is de optelsom van wachttijden.
Tussen je aanmelding en de eerste vrije examendatum zitten vaak meer dan zes weken.
Normaal 8 weken voor de taalexamens A2 en de kennisexamens.
DUO meldde op 31 juli 2026 dat Spreken A2 en Schrijven A2 tot 16 weken kunnen duren, met automatisch zes maanden verlenging voor wie daardoor in de knel komt.
Aanmelden, wachten, examen, wachten. Wie op de laatste maanden gokt, heeft geen ruimte meer voor een tweede poging.
De praktische conclusie: reken terug vanaf je einddatum, niet vooruit vanaf vandaag. Trek van je einddatum de uitslagtermijn af, en daarvan nog eens ongeveer zeven weken voor het aanmelden. Wat overblijft is je echte uiterlijke aanmelddatum — en die ligt maanden eerder dan de datum in je brief.
DUO meldde op 31 juli 2026 dat het nakijken van de examens Spreken A2 en Schrijven A2 op dat moment maximaal 16 weken duurt. Wie daardoor in de knel komt met de inburgeringstermijn, krijgt automatisch zes maanden verlenging.
Bron: inburgeren.nl — Nieuwsbericht 31-07-2026 — geraadpleegd 23-08-2026
Reken je eigen data uitDe tijdlijn-maker rekent per onderdeel terug wanneer je je uiterlijk moet aanmelden om binnen je termijn te blijven.
Begin met gratis oefenenLukt het niet binnen de termijn, dan kun je in bepaalde situaties verlenging aanvragen bij DUO. Dit zijn situaties die DUO zelf noemt.
Kan reden zijn voor extra tijd
Belangrijk om te weten
DUO noemt als situaties die extra tijd kunnen geven onder meer: eerst leren lezen en schrijven, een opleiding volgen, ziekte, een overlijden in de familie, een bevalling, dakloosheid en verblijf in een instelling. "U kunt in een periode maar 1 keer extra tijd krijgen", ook als meerdere situaties tegelijk gelden.
Bron: inburgeren.nl — Extra tijd — geraadpleegd 23-08-2026
Amber van der Zalm · NT2-docent
Vraag extra tijd aan zódra je weet dat het niet gaat lukken, niet in de laatste maand. En blijf intussen gewoon examens doen. Het ergste scenario is dat je stopt in de verwachting dat de verlenging er komt, en dat hij wordt afgewezen.
Ben je géén asielstatushouder — je kwam bijvoorbeeld naar Nederland voor je partner of je gezin — dan kun je wel een boete krijgen als je niet op tijd inburgert en je geen recht hebt op extra tijd. Dit zijn de maximumbedragen.
Een boete is niet het einde van je inburgering. Je krijgt er extra tijd bij om het alsnog af te maken. Hoeveel, hangt af van wat je al hebt gehaald of hoeveel lesuren je hebt gevolgd: dat loopt van zes maanden tot twee jaar.
Voor overige inburgeraars geldt onder de Wet 2021 een maximale boete van €1.000 voor de leerroute en €340 voor PVT en voor MAP; onder de Wet 2013 maximaal €1.250 voor het inburgeringsdiploma en €340 voor het PVT. Na een boete krijgt de inburgeraar extra tijd om alsnog in te burgeren, afhankelijk van behaalde examens of gevolgde lesuren.
Bron: inburgeren.nl — Boete — geraadpleegd 23-08-2026
Let hierop, want het is een aparte klok: onder de Wet 2013 heb je maar één jaar om de participatieverklaring te ondertekenen, gerekend vanaf je inschrijving bij de gemeente. Lukt dat niet en is dat je eigen schuld, dan volgt een boete van €340 en kun je ook niet meer lenen bij DUO. Onder de Wet 2021 heb je er drie jaar voor.
Onder de Wet inburgering 2021 hebt u drie jaar de tijd om de participatieverklaring te ondertekenen. Onder de Wet inburgering 2013 is dat één jaar vanaf de inschrijving bij de gemeente; wie dat door eigen schuld niet haalt, krijgt een boete van €340 en kan niet meer lenen bij DUO.
Bron: inburgeren.nl — Kennisexamens en PVT — geraadpleegd 23-08-2026
Die staat in Mijn Inburgering en in je PIP. Werk vanaf dat getal, niet vanaf een gevoel.
Die kent je dossier, en kan meedenken over je route, je lessen en een eventuele aanvraag.
Op tijd, met bewijs, en bij DUO. Niet wachten tot de laatste maand.
Eén gehaald onderdeel telt altijd, ook als de rest niet lukt — en het telt mee bij de beoordeling of je je best hebt gedaan.
Krijg je een brief met een boete of een besluit waar je het niet mee eens bent? Er staat een bezwaartermijn in, meestal zes weken. Reageer binnen die termijn, ook als je nog niet alles op orde hebt. Gratis hulp bij bezwaar krijg je bij Het Juridisch Loket of bij de sociaal raadslieden van je gemeente.
Onder de Wet inburgering 2021 is dat drie jaar. De termijn begint op de dag na de dagtekening van je eerste PIP, het persoonlijk plan dat de gemeente met je maakt. Wordt je PIP later herzien, dan verschuift die startdatum niet.
Ben je asielstatushouder, dan niet: de Raad van State bepaalde op 9 juli 2025 dat DUO je geen boete mag geven en je lening niet mag terugvorderen. Andere inburgeraars kunnen wel een boete krijgen als ze geen recht op extra tijd hebben — maximaal €1.000 voor de leerroute onder de wet van 2021, en €340 voor PVT of MAP.
In bepaalde situaties wel, bijvoorbeeld als je eerst moest leren lezen en schrijven, bij ziekte, een bevalling, een overlijden in de familie of dakloosheid. Je vraagt het aan bij DUO. Let op: je kunt in een periode maar één keer extra tijd krijgen, en DUO noemt geen vaste verlengingsduur.
Veel eerder dan je denkt. Trek van je einddatum de uitslagtermijn af — normaal 8 weken, en voor Schrijven A2 en Spreken A2 op dit moment tot 16 weken — en daar nog eens ongeveer zeven weken voor het aanmelden bovenop. Wat overblijft is je echte uiterste aanmelddatum.
De inburgeringsplicht blijft bestaan. Je krijgt met de boete extra tijd om het alsnog af te maken; hoeveel hangt af van welke examens je al hebt gehaald of hoeveel lesuren je hebt gevolgd, en dat loopt van zes maanden tot twee jaar. Ben je het niet eens met het besluit, dan kun je binnen de bezwaartermijn bezwaar maken.
Onder de Wet inburgering 2021 drie jaar. Onder de Wet inburgering 2013 maar één jaar, gerekend vanaf je inschrijving bij de gemeente. Haal je dat door eigen schuld niet, dan volgt een boete van €340 en kun je niet meer lenen bij DUO.
Gecontroleerd door Amber van der Zalm, NT2-gecertificeerd docent — 23 augustus 2026