Naast de taalexamens en KNM zijn er onderdelen die geen toets zijn maar een traject. Welke je moet doen, hangt af van je wet en je leerroute. Hier staat welke van jou is.
In het kort
Begin hier. Doe je alle drie? Nee — niemand doet MAP én ONA. Het hangt af van onder welke wet je inburgert.
| Onderdeel | Wet 2021 | Wet 2013 |
|---|---|---|
| PVT — participatieverklaringstraject | Ja, in elke leerroute | Ja, als je inburgeringsplichtig werd op of na 1 oktober 2017 |
| MAP — Module Arbeidsmarkt en Participatie | Ja, in de B1-route en de Z-route. Niet in de onderwijsroute. | Nee |
| ONA — Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt | Nee | Ja, en ook als je vrijwillig inburgert |
Het participatieverklaringstraject geldt voor wie op of na 1 oktober 2017 inburgeringsplichtig is geworden en bij de gemeente staat ingeschreven. De Module Arbeidsmarkt en Participatie is onderdeel van de B1-route en de Z-route, maar is uitgezonderd voor de onderwijsroute. Het examen ONA doet u alleen als u moet inburgeren onder de Wet 2013 of als u vrijwillig inburgert.
Bronnen: inburgeren.nl — Kennisexamens · Wet inburgering 2021, artikel 8 — geraadpleegd 23-08-2026
Weet je niet welke wet voor jou geldt? Kijk in Mijn Inburgering. Daar staat precies welke onderdelen je moet doen. Dat is de enige lijst die klopt voor jouw situatie — niet die van je buurman, en niet die van een forum.
Het PVT doe je bij je gemeente, niet bij DUO. Je leert wat belangrijk is in Nederland, en daarna zet je je handtekening onder een verklaring.
Daarin staat wat het traject inhoudt en wanneer je wordt verwacht. Geen brief gekregen? Neem contact op met de gemeente waar je staat ingeschreven.
Meestal in een paar bijeenkomsten. Je leert over de kernwaarden: vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en participatie.
Je verklaart dat je actief wilt meedoen in de Nederlandse samenleving en respect hebt voor wat hier belangrijk is.
Na ongeveer drie weken zie je in Mijn Inburgering dat het is verwerkt. Controleer dat.
Wat leer je er? De gemeente vat het in de brief zo samen: iedereen in Nederland is gelijk, iedereen mag zelf kiezen wat hij gelooft, en iedereen mag zeggen wat hij vindt — maar discrimineren mag niet.
Het participatieverklaringstraject duurt ten minste 12 uren en is een inleiding op de kernwaarden van de Nederlandse samenleving, afgesloten met de ondertekening van de participatieverklaring. De gemeente geeft de ondertekening door aan DUO; na ongeveer drie weken staat dat in Mijn Inburgering.
Bronnen: Besluit inburgering 2021, artikel 3.1 · inburgeren.nl — Kennisexamens en PVT — geraadpleegd 23-08-2026
Let op de termijn — die verschilt per wet
Onder de Wet 2021 heb je drie jaar om te tekenen. Onder de Wet 2013 heb je maar één jaar, gerekend vanaf je inschrijving bij de gemeente. Lukt dat niet en is dat je eigen schuld, dan krijg je een boete van €340 en kun je ook niet meer lenen bij DUO. Ben je te laat buiten je schuld, of heb je meer tijd nodig? Neem dan contact op met je gemeente.
De MAP hoort bij de Wet 2021 en gaat over werken en werk zoeken. Je doet hem bij je gemeente, en tijdens de brede intake hoor je hoe dat er in jouw gemeente uitziet. Je moet klaar zijn vóór het einde van je inburgeringstermijn.
De MAP bestaat uit twee delen.
Werk zoeken en solliciteren
Je leert
Welke banen er zijn in Nederland
En
Welke banen bij jou passen
En
Hoe je moet solliciteren
Hoe
Door opdrachten te maken
Meedoen in de samenleving
Je leert
Hoe je meedoet in de Nederlandse samenleving
En
Hoe je een goede indruk maakt bij een bedrijf
Hoe
Met praktijkopdrachten
Bijvoorbeeld
Vrijwilligerswerk, een stage of betaald werk
De MAP gaat over werken en werk zoeken in Nederland en bestaat uit twee delen: arbeidsmarkt en participatie. In het onderdeel arbeidsmarkt leert u welke banen er zijn, welke banen geschikt voor u zijn en hoe u moet solliciteren, door opdrachten te maken. In het onderdeel participatie doet u praktijkopdrachten, bijvoorbeeld vrijwilligerswerk, stage of betaald werk. U moet klaar zijn voor het einde van uw inburgeringstermijn.
Bron: inburgeren.nl — Kennisexamens en MAP — geraadpleegd 23-08-2026
Amber van der Zalm · NT2-docent
De MAP wordt door cursisten vaak gezien als een verplicht nummer. Zonde. Het participatiedeel is precies het vrijwilligerswerk of de stage waarvan ik iedereen zeg dat het de snelste manier is om je Nederlands vooruit te helpen. Je krijgt hier de tijd en de begeleiding voor die je anders zelf had moeten organiseren.
ONA is het onderdeel van de oude wet, de Wet inburgering 2013. Het is de voorloper van de MAP en werkt heel anders: het is een portfolio dat je zelf maakt, plus een tweede deel naar keuze. Hieronder staat hoe het werkt; wil je de acht resultaatkaarten stuk voor stuk en de planning erbij, lees dan de gids Het ONA-examen: portfolio, eindgesprek en planning.
Je maakt opdrachten op acht resultaatkaarten. Samen met de bewijsstukken die je soms moet meesturen, vormen die je portfolio. In de toelichting van DUO staat precies hoe je de kaarten invult. Let op: DUO helpt je niet bij het invullen en heeft ook geen voorbeeldportfolio.
Welke beroepen zijn er, en welke passen bij jou?
Wat houdt dat beroep in de praktijk in?
Wat kun je goed, en wat vind je leuk?
Hoe groot is de kans op werk in dat beroep?
Wat moet je kunnen voor dat werk, en wat mist er nog?
Wie ken je, en hoe gebruik je dat om werk te vinden?
Hoe zoek je vacatures en hoe solliciteer je?
Hoe gaat het eraan toe op een Nederlandse werkvloer?
Je stuurt de kaarten in via Mijn Inburgering, en je betaalt daarbij het examengeld: €40. Het nakijken duurt ongeveer zes weken. Wordt je portfolio afgekeurd, dan pas je het aan en stuur je het opnieuw in — en dan duurt het nakijken weer zes weken.
Is je portfolio goedgekeurd, dan kies je hoe je het examen afmaakt.
Bij DUO
Wachttijd
Ongeveer 6 weken na je aanmelding
Met wie
2 mensen van DUO
Waarover
Vragen over jouw resultaatkaarten
Hoe lang
Ongeveer 30 minuten
Uitslag
In Mijn Inburgering
Bij een erkende school
Wachttijd
Geen — je begint wanneer de school kan
Waar
Een school op zoekinburgerschool.nl die ONA aanbiedt
Kosten
De school bepaalt de cursusprijs
Daarna
Geen eindgesprek nodig
Doorgeven
De school meldt je uren digitaal aan DUO
Het examen ONA bestaat uit twee delen: opdrachten maken (portfolio) en daarna 64 uur ONA-cursus óf een eindgesprek. Het portfolio bestaat uit 8 resultaatkaarten met bewijzen; het nakijken kan 6 weken duren. Na goedkeuring meldt u zich aan voor het eindgesprek, dat binnen 6 weken na aanmelding plaatsvindt, met 2 mensen van DUO, ongeveer 30 minuten duurt en gaat over uw resultaatkaarten. De uitslag krijgt u binnen 8 weken. Het examen ONA kost € 40.
Bronnen: inburgeren.nl — Kennisexamens en ONA · DUO — Toelichting ONA (pdf) — geraadpleegd 23-08-2026
Verstuur je je portfolio per post omdat inloggen niet lukt? Dan kun je het examen niet afronden met de 64-uurscursus; je doet dan het eindgesprek. Goed om te weten voordat je die keuze maakt.
Amber van der Zalm · NT2-docent
Begin op tijd met je portfolio. Zes weken nakijken, en bij afkeuring nog eens zes weken, en dan zes weken wachten op het eindgesprek — dat is een half jaar voordat je iets fout hebt gedaan. Ik zie mensen hier vaker op stuklopen dan op de taal.
Dan moet je je portfolio opnieuw insturen, het examen opnieuw betalen en een nieuw eindgesprek doen. Datzelfde geldt als je het gesprek te laat afzegt. Wil je weten waarom je niet geslaagd bent, dan kun je dat per e-mail bij DUO opvragen.
Reken die hele keten mee in je planning. Samen met de wachttijd op je taalexamens is dit het onderdeel waar termijnen het snelst in de knel komen.
Werk intussen aan je taalexamensTerwijl je portfolio wordt nagekeken, kun je gewoon doorgaan met oefenen. Tien vragen gratis, met uitleg.
Start een gratis proefexamenZe gaan allebei over werk, maar ze horen bij verschillende wetten. De MAP hoort bij de Wet inburgering 2021 en doe je bij je gemeente, met opdrachten en praktijkopdrachten. ONA hoort bij de Wet inburgering 2013 en doe je bij DUO, met een portfolio van acht resultaatkaarten en daarna een eindgesprek of een cursus. Niemand doet ze allebei.
Nee. De MAP geldt voor de B1-route en de Z-route; de onderwijsroute is ervan uitgezonderd. Het PVT moet je in de onderwijsroute wél doen — dat geldt in elke leerroute. In Mijn Inburgering en in je PIP staat wat er voor jou geldt.
€40. Dat betaal je bij het insturen van je resultaatkaarten via Mijn Inburgering, met iDEAL of Wero, of vanuit je lening bij DUO. Kies je daarna voor de 64-uurscursus in plaats van het eindgesprek, dan komen de kosten van die cursus daar apart bovenop; de school bepaalt die prijs.
Reken op maanden. Het nakijken van je portfolio duurt ongeveer zes weken, en bij afkeuring nog eens zes weken voor de aangepaste versie. Daarna is de wachttijd voor het eindgesprek ongeveer zes weken, en de uitslag komt binnen acht weken. Begin er dus vroeg mee.
Het traject duurt ten minste twaalf uur, meestal verdeeld over een paar bijeenkomsten bij je gemeente. Daarna onderteken je de verklaring. De gemeente geeft dat door aan DUO; na ongeveer drie weken zie je in Mijn Inburgering dat het is verwerkt.
Onder de Wet 2013 heb je één jaar vanaf je inschrijving bij de gemeente. Haal je dat door eigen schuld niet, dan krijg je een boete van €340 en kun je niet meer lenen bij DUO. Ben je buiten je schuld te laat of heb je meer tijd nodig, neem dan contact op met je gemeente — dan krijg je mogelijk extra tijd.
Gecontroleerd door Amber van der Zalm, NT2-gecertificeerd docent — 23 augustus 2026